• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
İSLAM’IN İLME VE EĞİTİME VERDİĞİ ÖNEM

İSLAM’IN İLME VE EĞİTİME VERDİĞİ ÖNEM

İslâm bir ilim ve irfan dinidir. Öğrenmeye, öğretmeye, incelemeye ve araştırmaya büyük önem vermiştir. Bilindiği gibi dinimizde ilk emir "Oku" şeklinde gelmiştir. Böylece daha başlangıçta Hz. Peygamber'e gelen ilk vahiy ile okumak emredilmiş ve insanın bilmediğini öğrenirken istifade ettiği kalemden ve öğretmekten bahsedilmiştir.

İslâm'ın başlangıçta gösterdiği çok hızlı gelişme, büyük çapta Hz Peygamber'in ilme, eğitim-öğretime ve insan terbiyesine verdiği öneme bağlıdır.

 İlim, âlim, öğrenme, öğrenci Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde yüceltilmiştir. Âl-i İmrân Sûresi, 18. ayette meleklerden sonra âlimler zikredilerek şöyle buyrulmuştur: "Allah, melekler ve adaleti yerine getiren ilim sâhipleri, O'ndan başka ilah olmadığına şâhitlik etmişlerdir..." Konu ile ilgili diğer bazı âyetlerin mealleri de şöyledir:

"... Allah içinizden iman edenlerin ve ilim sahiplerinin derecelerini yükseltir..."[1]

"...De ki: Bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?..."[2]

 "...Kulları içinde Allah'tan ancak âlimler korkar..."[3]

 "...İnsanlara bu misalleri getiriyoruz, bunları ancak âlimler idrâk eder."[4]

Mısırlı tefsir bilgini Tantâvî Cevherî, Kur'an-ı Kerim'de ilme teşvik eden ve ilimden bahseden âyetlerin sayısının 750 kadar olduğunu söyler. Hadislerde de, ilim öğrenmek ibadetten üstün sayılmış,[5] ibadete verilen önemin ilme de verilmesi istenmiş, âlimlerin kalemlerinden akan mürekkebin, şehitlerin kanlarına bedel olduğu,[6] ilim tahsil ederken ölen bir kimse ile peygamberler arasında sadece bir derece fark bulunduğu belirtilmiştir. Bu konudaki diğer hadislerden de birkaçını şöyledir:

 "İlim tahsil etmek, kadın- erkek her Müslümana farzdır."[7]

"Hikmet, özlü bilgi mü'minin yitiğidir. Onu nerede bulursa alır."[8]

"Benden bir âyet bile öğrenseniz, onu başkalarına da öğretiniz."[9]

 "Burada bulunanlarınız, benden işittiklerini, bulunmayanlarınıza duyursun. Olur ki burada bulunan bir kimse, işittiğini kendisinden daha akıllı birisine ulaştırmış bulunur."[10]

 "Sizden birinize bildiği bir şey sorulduğunda  onu derhal söylesin."[11]

 

Bu hadislerden  anlaşılıyor ki, Hz. Peygamber ilme, toplumun eğitimine ve eğitimin yaygınlaştırılmasına özellikle önem vermiştir. Bu sebeple O, kendisinden öğrenilenlerin, başkalarına da öğretilmesini emir ve tavsiye etmiştir. Eğitim ve öğretim bu sayede yaygın hale gelmiş, O'nun bu teşvik ve tavsiyeleri beklenen sonucu vermekte gecikmemiş, daha Hz. Peygamber döneminde eğitim öğretim bariz bir şekilde yaygın hale gelmiştir. Hz. Peygamber, alimleri peygamberlerin  varisleri kabul etmiş,[12] öğrenenin de öğretenin de ecir ve mükâfatta eşit paylara sahip olacağını[13] ve insanların  en hayırlıları sayılacağını[14] belirtmiştir. Hatta başlangıçta maddî bir karşılık bekleyerek ilim öğretmek ayıplanmıştır.[15]

YILMAZ ŞEN

 

[1] Mücadele, 11.

[2] Zümer, 9. 

[3] Fatır, 28.  

[4] Ankebût, 43.  

[5] Buhârî, İlim, 10.  

[6] İbn-i Abdilber, Cami'u Beyani'l-İlm, s. 33.  

[7] İbn-i Abdilber, Cami'u Beyani'l-İlm, s. 33.  

[8] İbn-i Mâce, c.1, s. 81, Hadis No: 224.  

[9] İbn-i Mâce, c. 2, s. 1395, Hadis No: 4169.  

[10] Buhârî, İlim, 26.  

[11] Tirmizî, Tefsir, 1.  

[12] Buhârî, İlim, 10.  

[13] İbn-i Mâce, Mukaddime, 17.  

[14] Dârimî, Mukaddime, 25.  

[15] Buhârî, İcare, 16.

  
26 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın