• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası

CAMİ SES AYARI NASIL OLMALI

 Cami Ses Ayarı Nasıl Olmalı

Camilerimizin ses düzenlerinin hızla gelişen teknolojiye paralel olarak iyi düzeyde olduğunu söylemek zor. Vızırtı, cızırtı, ses ayarsızlığı cemaati rahatsız ediyor çoğu camide.

 

CAMİ SES AYARI NASIL OLMALI

Camilerimizin ses düzenlerinin hızla gelişen teknolojiye paralel olarak iyi düzeyde olduğunu söylemek zor. Vızırtı, cızırtı, ses ayarsızlığı cemaati rahatsız ediyor çoğu camide.

Cemaatin huzuru, caminin ses sisteminden kaynaklanan yüksek gürültü sebebiyle bozuluyor. Camilerimizdeki bu ses zafiyetini inanın ecdadımız yıllar öncesinden çözmüş. Elektriğin, hoparlörün olmadığı zamanlarda camilerde kılınan namazlardan alınan hazzı şimdi biz alamıyoruz muhtemelen. Bundan yüz sene önce yapılmış tarihi camilere gidin, içine girin ve bir bakın. Duvarlarına modern (!) hoparlörler takılmıştır. Ama çıkan ses. Kulakları rahatsız edercesine, gürültülü, tiz. Atalarımız zamanın şartlarına göre çözümler bulmuşlar da biz bu ilerleme çağında doğru dürüst bir çözüm bulamıyoruz. Aslında çözümü var, hem de çok basit: İşi ehline yaptırmak. Eline kontrol kalemi alan herkes ‘ustayım’ diye ortaya çıkarsa daha ne beklenir ki.

 

Akustik, hutbe ve vaazların anlaşılmasında; musiki özellikler taşıyan mevlid ve ilâhilerin dinlenilmesinde ve cemaatle kılınan namazlarda imamın kıraatinin duyulmasında önem arz eder.

Bu faaliyetlerin akustik açıdan verimli olması için gerek hatibin, gerekse müezzinlerin seslerinin anlaşılabilirliği ve ses kalitesinin elde edilmesi gerekmektedir. Ayrıca caminin her köşesine yaklaşık aynı seviyede ve anlaşılabilirlikte ses ulaşmalıdır. İstenen akustik kalitenin elde edilmesi için öncelikle camilerin iç mekânlarının sessiz olması gerekmektedir.

Diğer taraftan cami içinde kabul edilebilir gürültü seviyesinin 25–30 dB'i (desibel) aşmaması gerekmemektedir ki, cemaat huşû içinde ibadetlerini yerine getirebilsin. Bu yüzden atalarımız ibadet edenlerin, çevrenin gürültüsüne maruz kalmamaları için, camileri, büyük bir külliyenin merkezinde ve geniş alanlı bir dış avlunun ortasında inşa etmişlerdir.

 

Camilerin akustik kalitesinde çınlama süresi önemli bir parametredir. Çınlama süresinin ne olduğunu anlamaya çalışalım: Sakin ve berrak bir havada kaynaktan çıkan ses, yansıtıcı yüzey olmadığı için ortamın bu sese herhangi bir katkısı olmadan doğrudan kulağa ulaşır. Kapalı mekânda ise ses, çeşitli yüzeylerden yansıyarak kulağa tekrar tekrar ulaşır.

 

Kaynaktan ses çıkışı kesildiği halde, ses azalarak, bir süre daha duyulmaya devam eder. Bu durum, mekânın fonksiyonuna göre istenen veya istenmeyen bir tesire sebep olur. Sesin kaynağı sustuktan sonra, sesin duyulabildiği süreye çınlama süresi denmektedir. Hacim içindeki yüzeylerin yutucu özelliği yoksa, çınlama süresi uzar; sesin işitme netliği kaybolmasına rağmen, bu ses zengin ve renklidir. Fakat iç duvarlar yutucu özelliğe sahipse, ses dalgaları kısmen yansır, yankı azalır; işitme zayıf, boğuk ve tınıdan yoksun olabilir.

Çınlama süresinin uzunluğu, hacmin büyüklüğü ile mekanda yer alan nesnelerin yutuculuğuna bağlıdır. Camiler büyük ve yansıtıcı yüzey alanı fazla olan mekânlar olduğundan, hacimlerinin toplam yüzey alanına ve dinleyici sayısına nispetlerinin büyük ve çınlama sürelerinin de uzun olması tabiidir. Camilerin ideal çınlama süresinin, iç hacmin büyüklüğüne bağlı olarak yaklaşık 1, 5-3 s olması gerektiği yapılmış olan psiko-akustik lâboratuvar çalışmaları ile ortaya konmuştur.

Hülasa, yapmanız gereken, caminize iyi, alanında tanınmış bir ses sistemcisinini çağırıp yeni bir sistem kurdurmak yahut mevcut sisteminizi bazı ilaveler ile en iyi hale getirmek...

 

Yılmaz ŞEN  

15.06.2012


Yorumlar - Yorum Yaz